શ્રી ચિંતપૂર્ણી શક્તિપીઠ 

ચિંતપૂર્ણી એ મુખ્ય યાત્રાધામ કેન્દ્ર છે અને ભારતમાં શક્તિ પીઠો પૈકીનું એક છે. શક્તિ (છણીમસ્તિક શક્તિપીઠ) ઉના જિલ્લા હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યમાં સ્થિત છે, જે ઉત્તર અને પૂર્વમાં પશ્ચિમ હિમાલયથી ઘેરાયેલું છે, જે પંજાબ રાજ્યની સીમાની નાની શિવાલિક (અથવા શિવાલિક) શ્રેણી છે. ચિંતપૂર્ણીની શક્તિ પીઠ ચિન્નામ્સ્તિકા દેવી અથવા ચિનામસ્તા દેવીનું મંદિર ધરાવે છે. છીનામાસ્તો અથવા ચિન્નામ્સ્તિકા મંદિર ૭ મોટા અને ૫૧ કુલ શક્તિ પીઠોમાંનું એક છે .

અહીં, છીણમાસ્ટાને કાપી નાંખવામાં આવેલ એક અને કપાળ-એક તરીકે અર્થઘટન કરવામાં આવે છે. ચિંતપૃણી, હિમાચલ પ્રદેશ ખાતે રજિસ્ટર્ડ હિંદુ વંશાવળી અહીં રાખવામાં આવે છે.

પ્રાચીન મૂળ ————

ભગવાન વિષ્ણુએ સતીના મૃત શરીરને ચક્ર દ્વારા ટુકડા મા વીભાજીત કરી નાખ્યું. જેથી ભગવાન શિવે શાંત થઇને તેમના તાંડવને રોક્યું, ભારતીય ઉપખંડના વિવિધ સ્થળો પર ટુકડાઓ વેરવિખેર થઈ ગયા હતા. એવું માનવામાં આવે છે કે સતીનું માથું આ સ્થાન પર પડ્યું હતું અને તેથી તે ૫૧ શક્તિ પીઠોમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

ચિંતપૂર્ણીમાં રહેતા દેવી છિનામસ્તિકાના નામથી પણ ઓળખાય છે. માર્કન્ડેયા પુરાણ અનુસાર, દેવી ચંડીએ ભીષણ યુદ્ધ બાદ ભૂતોને હરાવ્યા હતા, પરંતુ તેના યોગિની પ્રતિમાઓ (જયા અને વિજયા) વધુ રક્ત માટે હજુ પણ તરસ્યા હતા. દેવી ચંડીએ જયા અને વિજયાએ વધુ લોહીની તરસને તોડવા પોતાના માથાને કાપી નાખ્યા.

તેણી સામાન્ય રીતે તેના હાથમાં પોતાના કટાઈ માથાને મહત્વ પાય છે , તેની ગરદનમાં રક્તવાહિનીઓમાંથી એક લોહીના સ્પ્રેટીંગને પીતા હોય છે, જ્યારે તેની બાજુમાં બે નગ્ન યોગીની છે, જેમાંથી દરેક લોહીના અન્ય પ્રવાહને પીવે છે.

નિર્મળ દેવી છંણમાસ્તા, મહાન કોસ્મિક શક્તિ છે જે નિષ્ઠાવાન અને સમર્પિત યોગીને તેના મનને વિસર્જન કરવા માટે મદદ કરે છે, જેમાં શુદ્ધ દૈવી ચેતનામાં તમામ પૂર્વગ્રહિત વિચારો, જોડાણો અને આદતોનો સમાવેશ થાય છે. માથું કાપીને શરીરમાંથી મનની અલગતા સૂચવે છે, તે ભૌતિક શરીરની સામગ્રીની મર્યાદામાંથી ચેતનાની સ્વતંત્રતા છે.

પુરાણિક પરંપરા પ્રમાણે, છીનામાસ્ટિક દેવી ચાર દિશાઓમાં શિવ-રુદ્ર મહાદેવ દ્વારા સુરક્ષિત રહેશે. ચાર શિવ મંદિરો છે –

[૧] પૂર્વમાં કલેશ્વર મહાદેવ,
[૨] પશ્ચિમમાં નરાહના મહાદેવ,
[૩]  ઉત્તરમાં મુચુંદ મહાદેવ
[૪] દક્ષિણમાં શિવ બારી – જે લગભગ ચિંતપૂર્ણીથી સમાન છે.

આને છીનમાસ્તિકા દેવીના નિવાસસ્થાન તરીકે ચિંતપૂર્ણીની પણ પુષ્ટિ મળી છે.

શક્તિ પીઠ તરીકે ચિંતપૂર્ણી મંદિર ———-

ચિન્ના માસ્તિકા દેવી આત્મભોગનું દિવ્ય સ્વરૂપ છે અને ત્યાં ચિંતપૂર્ણી શ્રી દ્વારા શક્તિ પીઠ તરીકે ગણવામાં આવે છે. શક્તિ યોગ અને પૌરાણિક કથાઓ, શક્તિ પીઠો સાથેની પૌરાણિક કથાઓ છે. શક્તિપીઠો પૌરાણિક છે, જે પૌરાણિક કથાઓ સાથે સંકળાયેલી છે, જે સતી દેવીના શબના શરીરના ભાગો વિશે જણાવે છે, જ્યારે ભગવાન શિવએ તેને લઇને દુ:ખમાં ભટક્યા હતા. સંસ્કૃતમાં ૫૧ અક્ષર સાથે સંકળાયેલા ૫૧ પીઠ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે સતી દેવીના પગ અહીં આ સ્થળે પડ્યા હતા.

મંદિર વિશે ————-

માતા ચિંતપૂર્ણી દેવીને સમર્પિત મંદિર હિમાચલ પ્રદેશના ઉના શહેરમાં સ્થિત છે. માતા ચિંતપૂર્ણી દેવી માતા શ્રી છંનામસ્તિકા દેવી તરીકે પણ ઓળખાય છે. માતા શક્તિ શ્રી છંનામાસ્તિકા દેવીના કમળના પગ પર સદીઓથી પ્રાર્થના કરવા આ ભક્તો શક્તિપીઠની મુલાકાત લે છે. તેઓ તેમની સાથે તેમની દુનિયાની ચિંતાઓ લાવે છે અને દેવીના આશીર્વાદો શોધે છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે જો તમે કોઈ ઇમાનદાર હૃદયથી દેવી પાસેથી કંઈક પૂછો તો તમારી ઇચ્છાને મંજૂર કરવામાં આવશે. પવિત્ર મંદિર ઉપરાંત, જોવાલાયક સ્થળો, આંતરિક અને બાહ્ય પ્રવૃત્તિઓ માટે કેટલાક ખૂબ જ મનોહર સ્થળો ચિંતપૂર્ણીમાં અને આસપાસ આવેલા છે. ચિંતપૃણી રસ્તાઓ દ્વારા ખૂબ જ સારી રીતે જોડાયેલું છે. તમે ધાર્મિક મુલાકાત માટે અહીં આવી શકો છો, રજા પર અથવા બંને માટે, તમે તમારા સમયનો આનંદ માણો અને હંમેશની યાદો સાથે પાછા આવશો.

ઇતિહાસ ———–

પંડિત માઇ દાસ, સરસ્વત બ્રાહ્મણ,આશરે ૨૬ પેઢીઓ પહેલાં છાપ્રોહ ગામના માતા ચિંતપૂર્ણી દેવીના આ મંદિરની સ્થાપના કરી હોવાનું માનવામાં આવે છે. સમય જતાં આ સ્થળને જાણીતા દેવતા બાદ ચિંતપૂર્ણી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેમનું વંશજ હજુ ચિંતપૂર્ણી માં રહે છે અને ચિંતપૂર્ણી મંદિરમાં પ્રાર્થના અને પૂજા કરે છે. આ વંશજો મંદિરમાં સત્તાવાર પુજારીઓ છે.

હિન્દુ રેકોર્ડ્સ ————

આ પવિત્ર સ્થળ પર હિન્દુ ધર્મ અને લગ્નનો રેકોર્ડ પણ રાખવામાં આવે છે. યુટાના વંશપરંપરાગત સોસાયટી (જીએસયુ), યુ.એસ.એ.એ હરિદ્વાર અને કેટલાક અન્ય હિન્દુ તીર્થયાત્રા માટેના હિન્દુ તીર્થધામોમાં માઇક્રોફિલ્ડેડ છે. દરેક સ્થળે આવેલા પાદરીઓ (પંડિત્સ) દરેક યાત્રાળુ માટે નામ, તારીખ, ઘર-નગર અને મુલાકાતનો હેતુ રેકોર્ડ કરશે.
આ રેકોર્ડ પરિવાર અને કુટુંબીજનોના ઘર અનુસાર વહેંચાયેલા હતા. જીએસયુ દ્વારા હોલ્ડિંગમાં હરિદ્વાર, કુરુક્ષેત્ર, પહૌવા, ચિંતપૂર્ણી , જવાલાપુર અને જવલમુખીનો સમાવેશ થાય છે.

પ્રાર્થના ———–

ભક્તો ઇચ્છા કરવા પર લાલ ક્રીમ્બી થ્રેડો બાંધે છે, અને જ્યારે આવે છે ત્યારે પાછા આવો અને ઉતરે છે. મંદિર સવારે ૪ થી રાતના ૧૧ વાગ્યા વાગ્યા સુધી ખુલ્લું છે.

ભક્તો સામાન્ય રીતે દેવી માટે તકોમાંનુ લાવે છે. મીઠાઈઓ (દા.ત. સુજી હલવા, લાડુ, બારફી), ખીર (ખાંડ-કોટેડ પોફ્ડ ચોખા), પેટાશા, નાળિયેર (અથવા અન્ય ફળો), ચુની, ધ્વજા (લાલ રંગનું ધ્વજ), ફૂલોઅને ઘી. તમે પ્રશાદને ઘરેથી લાવી શકો છો અથવા તમે બઝારમાંની એક દુકાનોમાંથી ખરીદી શકો છો.

મંદિરના કેન્દ્રમાં મંદિર ગૃહ છે. માતા ચિંતપૂરી દેવીની છબી અહીં પિંડી (એક ગોળ પથ્થર) ના રૂપમાં સ્થાપિત થયેલ છે.
લોકો દેવીના દર્શન માટે કતાર કરે છે અને તેમની પ્રાર્થના અને તકોમાંનુ બનાવે છે.

ચિંતપૂર્ણીના ગામો અને દૂરના ફૂલોના દૃશ્યાત્મક રૂપરેખાઓના મંતવ્ય મંદિરના પાછળના ભાગથી આનંદદાયક છે. અહીં ભક્તોના ફોટાઓ તેમના માટે જીવન સમયની યાદો છે.

ચિંતપૂર્ણી ૯૪૦ મીટરની ઉંચાઇએ આવેલું છે અને તે ઉના જિલ્લાનો ભાગ છે, હિમાચલ પ્રદેશ. આ પર્વતમાળા સોલા સિંહી રેંજની સૌથી ઊંચી શિખરો પૈકીની એક પર આવેલું છે. તે ભરવાનથી આશરે 3 કિમી પશ્ચિમ છે, જે હોશિયારપુર – ધર્મશાળા માર્ગ પર આવેલું છે. આ માર્ગ સ્ટેટ હાઇવે નેટવર્કનો એક ભાગ છે અને સામાન્ય રીતે સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન સારી આકાર રાખવામાં આવે છે.

આમ જોવાં જઈએ તો આ ભારતની ૮ શક્તિશાળી પીઠોમાં સ્થાન ધરાવે છે
માં ચિંતપૂર્ણીને શત શત નમન !!!!

——— જનમેજય અધ્વર્યુ

?????????

Facebook Comments
error: Content is protected !!